होळी 2026 कधी होती? होलिका दहन मुहूर्त

होळी हा रंगांचा हिंदू सण आहे, जो फाल्गुन पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी वसंताचे स्वागत करण्यासाठी आणि वाईटावर चांगल्याचा विजय साजरा करण्यासाठी साजरा होतो. 2026 मध्ये मुंबईत होलिका दहन, म्हणजे होळी पेटवण्याची रात्र, सोमवार 2 मार्चला होते, आणि रंगांचा दिवस, रंगवाली होळी किंवा धुलिवंदन, मंगळवार 3 मार्चला झाला. दिल्लीसह उत्तर भारतात हे 3 आणि 4 मार्चला साजरे झाले.

होळी 2026, 2027 आणि 2028 कधी आहे?

होळी दोन भागांत साजरी होते. होलिका दहन फाल्गुन पौर्णिमेच्या संध्याकाळी केले जाते, आदर्शपणे भद्रा (तिथीचा अशुभ अर्धा भाग) संपल्यानंतर. रंग दुसऱ्या दिवशी सकाळी खेळले जातात.

या तारखा मुंबई (IST) साठी गणल्या आहेत. काही वर्षी भद्रा कशी धरली जाते यामुळे स्थानिक पंचांगांत होलिका दहनाची तारीख एक दिवस मागे-पुढे होते, त्यामुळे तुमचे मंदिर किंवा कुलपुरोहित वेगळी संध्याकाळ सांगत असतील तर त्यांचे ऐका.

महत्त्व आणि कथा

होळी गोंगाट, धमाल आणि आनंदाने भरलेली असते, पण तिच्या मुळाशी श्रद्धेची एक जुनी कथा आहे.

प्रल्हाद आणि होलिका

दैत्यराज हिरण्यकशिपूला असा वर मिळाला होता की त्याला मारणे जवळजवळ अशक्य होते, आणि सर्वांनी आपलीच पूजा करावी असा त्याचा हट्ट होता. त्याचा लहान मुलगा प्रल्हाद याने नकार दिला आणि तो विष्णूची भक्ती करत राहिला. मुलाला मारण्याचे अनेक प्रयत्न फसल्यावर राजाने आपली बहीण होलिका हिची मदत घेतली, जिच्याकडे अग्नीपासून वाचवणारी एक शाल होती. ती प्रल्हादाला मांडीवर घेऊन धगधगत्या चितेवर बसली. शाल उडून मुलावर पडली: होलिका जळून गेली आणि प्रल्हाद सुखरूप बाहेर आला. पुढे विष्णूंनी अर्धा मानव आणि अर्धा सिंह अशा नृसिंह रूपात येऊन राजाच्या अत्याचाराचा अंत केला. होलिका दहनाची होळी त्या रात्रीची आठवण करून देते, जेव्हा अहंकार जळला आणि भक्ती वाचली.

श्रीकृष्ण, राधा आणि रंग

होळीची खेळकर बाजू मथुरा आणि वृंदावनाच्या परिसरातील ब्रज प्रदेशातून येते. लहानग्या कृष्णाला आपला सावळा रंग गोऱ्या राधेपेक्षा वेगळा असल्याची काळजी होती, तेव्हा यशोदा मातेने त्याला राधेच्या चेहऱ्याला आवडेल तो रंग लावायला सांगितले. तोच खोडकर खेळ सण झाला, आणि ब्रजमध्ये आजही मंदिरांतील गाणी आणि फुलांच्या पाकळ्यांच्या वर्षावासह अनेक दिवस होळी चालते.

कामदेव आणि शिव

दक्षिण भारताच्या काही भागांत पौर्णिमेची ही रात्र काम दहनम असते. कामदेवाने शिवाची समाधी भंग केली तेव्हा शिवाने तिसऱ्या डोळ्याने त्याला भस्म केले, याचे स्मरण केले जाते. पुढे रतीच्या विनवणीवरून कामदेव पुन्हा जिवंत झाला, जे आठवण करून देते की इच्छेवर नियंत्रण ठेवता येते पण ती नष्ट करता येत नाही.

वसंताचा सण

पुराणकथांपलीकडे, होळी हिवाळ्याचा शेवट आणि रब्बी पिकाच्या पक्वतेचेही प्रतीक आहे. होळीत नवे धान्य भाजणे हा पिकासाठी आभार मानण्याचा जुना विधी आहे, आणि रंग या ऋतूतील फुलांची आठवण देतात.

होलिका दहन पूजा कशी करावी (पूजा विधी)

होळी फाल्गुन पौर्णिमेला सूर्यास्तानंतर, भद्रा मुख नसलेल्या वेळेत पेटवली जाते. वर आपल्या शहराचा लाइव्ह मुहूर्त पाहा.

1. आधीच्या दिवसांत गल्लीतील लोक एखाद्या चौकात किंवा मोकळ्या मैदानात लाकडे आणि गोवऱ्या जमवून होळी रचतात, अनेकदा मध्यभागी प्रल्हादाची छोटी प्रतिमा ठेवून.
2. संध्याकाळी स्नान करून पूजेच्या ताटात पाणी, रोली किंवा कुंकू, अक्षता, फुले, हळद, मूगडाळ, नारळ, बत्तासे, कच्चा दोरा आणि गहू किंवा हरभऱ्याच्या ताज्या ओंब्या घ्या.
3. होळीजवळ पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून बसा, संकल्प करा, आणि नृसिंह व प्रल्हादाचे स्मरण करा.
4. होळीला पाणी, कुंकू, अक्षता, फुले आणि मिठाई अर्पण करा.
5. कच्चा दोरा गुंडाळत होळीभोवती तीन किंवा सात प्रदक्षिणा घाला.
6. निवडलेल्या मुहूर्तावर होळी पेटवा आणि अग्नीत नवे धान्य, नारळ आणि हरभरा अर्पण करा.
7. गव्हाच्या काही ओंब्या अग्नीत भाजून प्रसाद म्हणून खा. अनेक लोक थोडी राख घरी नेतात, ती घराचे रक्षण करते असे मानून.
8. दुसऱ्या दिवशी सकाळी वडिलधाऱ्यांच्या पायाला आणि प्रियजनांच्या चेहऱ्याला गुलाल लावा, मग रंग खेळा, गुझिया आणि थंडाई वाटा, आणि मित्रांच्या भेटी घ्या.

प्रादेशिक परंपरा

• बरसाना आणि नंदगाव (उत्तर प्रदेश): लठमार होळीत बरसान्याच्या स्त्रिया गमतीने नंदगावच्या पुरुषांना काठ्यांनी मारतात आणि पुरुष ढालीने स्वतःचा बचाव करतात, जे राधेच्या गावी कृष्णाच्या भेटींचे पुनःसादरीकरण आहे.
• वृंदावन: मंदिरांमध्ये फुलांची होळी होते, गुलालाऐवजी फुलांच्या पाकळ्यांनी.
• पश्चिम बंगाल आणि ओडिशा: होळी म्हणजे दोल जात्रा किंवा दोल पौर्णिमा. राधा-कृष्णाच्या मूर्ती सजवलेल्या झोपाळ्यांवर नेल्या जातात, आणि शांतिनिकेतनमध्ये गाणी आणि नृत्यासह बसंत उत्सव होतो.
• महाराष्ट्र: होळी पेटवण्याच्या रात्रीला होळी किंवा शिमगा म्हणतात, दुसऱ्या दिवशी धुलिवंदनाला रंग खेळले जातात, आणि पाच दिवसांनी रंगपंचमी हा रंगांचा आणखी एक मोठा दिवस असतो.
• गोवा आणि कोकण: शिगमोत लोकनृत्ये आणि चित्ररथांच्या मिरवणुका निघतात.
• पंजाब: होळीच्या दुसऱ्या दिवशी शीख आनंदपूर साहिब येथे युद्धकलेच्या प्रात्यक्षिकांसह होला मोहल्ला साजरा करतात.
• मणिपूर: याओशांग अनेक दिवस चालतो, खेळ, गाणी आणि थाबल चोंगबा नृत्यासह.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

अपडेट: 16 ऑक्टोबर 2026. तारखा मुंबई (IST) साठी गणल्या आहेत; वरील कॅल्क्युलेटर तुमच्या शहराची वेळ दाखवतो.